Hövzə Xəbər Agentliyinin verdiyi məlumata görə, qeyb dövründə zühurun intizarı İmamın məqamını tanımaq, onun yoluna sadiq qalmaq və haqqın müdafiəsinə hazır olmaqla müşayiət edildikdə təsirli dini və ictimai kimliyə çevrilir. İntizar edənlərin vəzifələrinin yenidən nəzərdən keçirilməsi bu baxımdan yalnız hissi gözləntidən çıxaraq şüurlu və məsuliyyətli intizara çatmaq üçün zəruridir. Hüccətül-İslam vəl-müslimin Rəfii çıxışında bu vəzifə və tələbləri açıqlayıb. Həmin çıxışı təqdim edirik.
İnsan hər məsələdə insaflı olmalıdır. Ey Əbəl-Həsənin oğlu! Bizim sizin qarşınızda vəzifələrimiz varmı? Bunları da deməliyik. Yalnız sizin kim olduğunuzu söyləməməliyik. Bəli, siz çox yüksək məqam və uca dərəcə sahibisiniz. Bəs biz sizin qarşınızda hansı vəzifələri daşıyırıq?
Bu gün cümə günüdür:
«هٰذا یَومُ الجُمُعَة، المُتَوَقَّعُ فیهِ ظُهورُک»
“Bu, sizin zühurunuzun gözlənildiyi cümə günüdür.”
Bizim sizin qarşınızda vəzifələrimiz var.
İmamı tanımaq: İntizar yolunda ilk addım
İlk vəzifə sizi tanımaqdır:
«عارفاً بِأوّلِکُم و آخِرِکُم»
İmam Zamanı (ə.f) tanımaq, onu tanımaq deməkdir. Gənclər bilməlidirlər ki, İmam Zaman (ə.f) kimdir, nə üçün qeybdədir və onun aləmdə, eləcə də bizim həyatımızda hansı məqamı var. Heç olmasa İmam Zaman (ə.f) haqqında bir-iki kitab oxumalıdırlar.
Peyğəmbəri-Əkrəm (s) buyurub:
«مَن ماتَ و لَم یَعرِف إمامَ زمانِه، ماتَ میتةً جاهلیّة»
“Kim öz zamanının imamını tanımadan ölərsə, cahiliyyət ölümü ilə ölmüşdür.”
Peyğəmbəri-Əkrəmin (s) vəfatından sonra insanların qarşılaşdığı problem də məhz bu idi: onlar İmamı tanımadılar. Buna görə də imamət yolunu davam etdirmək əvəzinə başqalarının ardınca getdilər.
Bu gün gördüyünüz vəziyyət də belə yarandı. İmamı tanımaq həmin həqiqətdir ki, Malik Əştər, Əmmar Yasir, Miqdad, Salman Farsi və Əbuzər buna sahib idilər.
İmam Sadiqdən (ə) soruşdular: “Mərifət nədir?” Biz bu ifadədən çox istifadə edirik. Məsələn, Məşhəddə İmam Rzanı (ə) ziyarət edərkən deyirik:
«عارفاً بِحَقِّه»
Qum şəhərində həzrət Məsuməni (s.ə) ziyarət edərkən də bu ifadəni təkrar edirik. Bəs bunun mənası nədir?
Həzrət buyurdu:
«عارفاً بِحَقِّه»
“Onu layiq olduğu şəkildə İmam bilmək və imamət haqqını tanımaq.”
İmamı tanımaq, “Camei Kəbirə Ziyarətnaməsin-”də bəyan edilən həmin mərifətlərə sahib olmaq deməkdir: Əhli-beyti (ə) nübüvvət ailəsi, risalət məqamı və mələklərin gediş-gəliş yeri hesab etmək. Onların elminə, möcüzələrinə, kəramətlərinə və ilahi məqamlarına inanmaq.
Məşhədə gedərkən İmam Rzaya (ə) müraciət edib deyirik: “Ey Allah Rəsulunun övladı! Şəhadət veririk ki, siz bizi görür, səsimizi eşidir və salamımızın cavabını verirsiniz.”
Bu, mərifət deməkdir.
İmamı tanımaq yalnız bir neçə adı və tarixi bilmək deyil. Bu, İmamın ilahi məqamına inanmaq və onun vilayəti vasitəsilə uca Allaha yaxınlaşmaqdır:
«أتقرّبُ إلی اللهِ تعالی…»
“Uca Allaha yaxınlaşıram...”

Təvəssül: Əhli-beyt (ə) vasitəsilə Allaha yaxınlaşmaq
Bizim ikinci vəzifəmiz Əhli-beyt (ə) vasitəsilə Allaha yaxınlaşmaqdır, yəni təvəssül etmək.
Bu gün milyonlarla insan Kərbəlada İmam Hüseynin (ə) müqəddəs hərəminin ətrafında toplaşır. Məşhəddə də insanlar İmam Rzanı (ə) ziyarət edirlər. Kimsə deyə bilər ki, insan özü bir küncdə oturub Allahla danışa bilər. Bəli, bu mümkündür. Bəs nə üçün bizə İmam, imamzadə və Allahın övliyaları vasitəsilə Allaha yaxınlaşmaq tövsiyə olunub?
Əhli-beyt (ə) insanın yolu azmaması üçün bu yolun nişanələri və bələdçiləridir. Baxın, İmam Rzanın (ə) ziyarəti ilə nə qədər insan dəyişib, İmam Hüseynin (ə) hərəminin yanında nə qədər insan tövbə edib.
Səhərlər «اللهم کن لولیک...» duasını oxuyun. İmam Zamana (ə.f) salam verin, onun niyyətinə sədəqə ayırın və daim onu yad edin. Kərbəlaya getdiyiniz zaman ziyarətinizi İmam Zamanın (ə.f) adından yerinə yetirin.
Kimsə soruşa bilər: “Məgər İmam Zamanın (ə.f) mənim ziyarətimə ehtiyacı var?”
Cavab budur: Xeyr, İmamın bizim ziyarətimizə ehtiyacı yoxdur. Amma biz onun adını və diqqətini yad etməyin bərəkətinə ehtiyac duyuruq.
Bu, böyük bir alimi qonaqlığa evinizə dəvət etməyinizə bənzəyir. Həmin alimin sizin süfrənizə ehtiyacı yoxdur, amma onun iştirakı süfrənizə bərəkət gətirir. İmam Zamanı (ə.f) yad etmək də dualarımıza bərəkət verir, sədəqələrimizə daha böyük məna və təsir qazandırır və həyatımızı doğru istiqamətə yönəldir.
Elə isə İmam Zamanı (ə.f) yad edək və bütün qəlbimizlə deyək:
“Ey Həsənin oğlu! Bizim sizə ehtiyacımız var.”
Məsuliyyətli intizar, zühur üçün duadan əməli itaətə qədər
Bizim üçüncü vəzifəmiz İmamın zühurunu gözləmək və onun həyata keçməsi üçün dua etməkdir.
Deyirik:
«وَظُهورِ الحَقِّ عَلی یَدَیک»
“Ey Həsənin oğlu! Biz sizin zühurunuzu gözləyirik və haqqın sizin əlinizlə aşkara çıxacağı və hakim olacağı günü intizar edirik.”
Ola bilsin ki, biz də keçmişdəkilər kimi dünyadan gedək və zühuru görə bilməyək. Amma dua edirik:
“İlahi! İmam Zamanın (ə.f) hörmətinə, bizə ömrümüz boyu sağ olduğumuz müddətdə onun zühurunu görmək səadətini nəsib et.”
Dördüncü vəzifə isə İmam Zamana (ə.f) tabe olmaqdır.
Deyirik:
“Ey Həsənin oğlu! Allahdan bizi sizin davamçılarınızdan etməsini istəyirik.”
Bu, çox mühüm məsələdir. İmamın ardınca gedən və onun yolunu davam etdirənlərdən olmalıyıq. Belə olmamalıdır ki, İmam bir istiqamətdə getsin, biz isə başqa bir yolu seçək.
İmam Sadiq (ə) buyurub:
“Bütün yaxşı əməllər biz Əhli-beytə qayıdır, bütün pis əməllər isə bizim düşmənlərimizə aid edilir.”
Buna görə də əgər həqiqətən bizimləsinizsə, doğruluq, xeyirxahlıq, paklıq və Allaha bəndəlik yolunda hərəkət etməlisiniz. Lakin yalan, günah və pislik yolunu seçsəniz, əməldə bizim düşmənlərimizin yoluna yaxınlaşmış olarsınız.
İmam Zamanın (ə.f) davamçısı olmaq, seçim və davranışlarda sədaqət
Beləliklə, hər kəs özündən soruşmalıdır: Mən İmam Zamanın (ə.f) davamçısıyam, yoxsa davranış və seçimlərimdə onun düşmənlərinin ardınca gedirəm?
İdman yarışlarında kimsə hansısa komandanın tərəfdarı olduğunu söyləsə, amma rəqib komandanın formasını geyinsə və həmin komandanın azarkeşləri arasında əyləşsə, insanlar onu formasını geyindiyi və tribunasında oturduğu komandanın azarkeşi hesab edərlər.
O, deyə bilməz ki: Mən ürəyimdə qırmızı komandanın tərəfdarıyam, amma mavi komandanın tribunasında oturmuşam və ya əksinə, deyə bilməz ki: Mən ürəyimdə mavi komandanın tərəfdarıyam, amma qırmızı komandanın formasını geyinməyi və tribunasında oturmağı seçmişəm. İnsan əməldə öz əlamətləri, seçimləri və davranışları ilə tanınır.
İmam Zamanın (ə.f) davamçısı olmaq məsələsi də eynilə belədir. “Mən İmam Zamanın (ə.f) davamçısıyam” deyə bilmərik, amma yalan danışa bilmərik. Yalanın İmam Zamanın (ə.f) və Əhli-beytin (ə) davranışlarında yeri yoxdur.
Rəvayətdə belə buyurulur:
«نَحنُ أصلُ کُلِّ خَیرٍ، وَ مِن فُروعِنا کُلُّ بِرٍّ؛ وَ أعداؤُنا أصلُ کُلِّ شَرٍّ، وَ مِن فُروعِهِم کُلُّ قَبیحٍ و فاحِشَة»
Biz hər bir xeyirin köküyük və hər bir yaxşılıq bizim budaqlarımızdandır. Düşmənlərimiz isə hər bir şərin köküdür və hər bir çirkinlik və günah onların budaqlarındandır.
Deməli, əgər deyiriksə: İmam Zamanın (ə.f) davamçısı olmaq; seçim və davranışlarda sədaqət
Beləliklə, hər kəs özündən soruşmalıdır:
Mən İmam Zamanın (ə.f) davamçısıyam, yoxsa davranış və seçimlərimdə onun düşmənlərinin ardınca gedirəm?
İdman yarışlarında kimsə hansısa komandanın tərəfdarı olduğunu söyləsə, amma rəqib komandanın formasını geyinsə və həmin komandanın azarkeşləri arasında əyləşsə, insanlar onu formasını geyindiyi və tribunasında oturduğu komandanın azarkeşi hesab edərlər.
O, deyə bilməz ki: “Mən ürəyimdə qırmızı komandanın tərəfdarıyam, amma mavi komandanın tribunasında oturmuşam.” Və ya əksinə, deyə bilməz ki: Mən ürəyimdə mavi komandanın tərəfdarıyam, amma qırmızı komandanın formasını geyinməyi və tribunasında oturmağı seçmişəm. İnsan əməldə öz əlamətləri, seçimləri və davranışları ilə tanınır.
İmam Zamanın (ə.f) davamçısı olmaq məsələsi də eynilə belədir. “Mən İmam Zamanın (ə.f) davamçısıyam” deyə bilmərik, amma yalan danışa bilmərik. Yalanın İmam Zamanın (ə.f) və Əhli-beytin (ə) davranışlarında yeri yoxdur.
Rəvayətdə belə buyurulur:
«نَحنُ أصلُ کُلِّ خَیرٍ، وَ مِن فُروعِنا کُلُّ بِرٍّ؛ وَ أعداؤُنا أصلُ کُلِّ شَرٍّ، وَ مِن فُروعِهِم کُلُّ قَبیحٍ و فاحِشَة»
“Biz hər bir xeyirin köküyük və hər bir yaxşılıq bizim budaqlarımızdandır. Düşmənlərimiz isə hər bir şərin köküdür və hər bir çirkinlik və günah onların budaqlarındandır.”
Deməli, əgər deyiriksə: “Ey Sahibəz-Zaman! Biz sizin davamçılarınızdanıq”, o zaman davranışlarımızda doğru danışan, əmanətə sadiq, pak, xeyirxah və Allaha bəndə olmalıyıq.
Qeyb dövründə İmama yardım: Əhli-beytin adını yaşatmaqdan İmamın davamçılarına dəstəyə qədər
Bizim digər vəzifəmiz İmam Zamana (ə.f) yardım etməkdir. Deyirik ki, sizi müdafiə etmək və sizə yardım göstərmək istəyirik.
Bəlkə soruşula bilər: Qeyb dövründə İmama necə yardım etmək mümkündür?
“Nüdbə” duasında Peyğəmbəri-Əkrəmin (s) həzrət Əmirəl-möminin Əli (ə) haqqında hansı duanı etdiyini oxuyuruq. Həzrət Allahdan Əliyə (ə) yardım etməsini və onun yardımçılarını da Öz köməyi ilə dəstəkləməsini istəyirdi:
«اللّهُمَّ انصُر مَن نَصَرَهُ»
“İlahi! Ona yardım edənə Sən də yardım et.”

Rəcəb ayının 13-ü çatanda evinizdə bir məclis təşkil edin. Allah sizə övlad bəxş edərsə, onun üçün Əhli-beytin (ə) adlarından birini seçin, övladınıza onun kimliyini, məhəbbətini və həyat yolunu xatırladacaq bir ad qoyun.
Ata və ana övladın adını seçməkdə məsuliyyət daşıyırlar. Çünki uşaq hələ düzgün seçim etmək qabiliyyətinə malik deyil və siz onun gələcək kimliyinin formalaşmasına təsir edən bir qərar verirsiniz. Əhli-beyti (ə) xatırladan adları seçmək nə qədər gözəldir.
İmamların (ə) və Peyğəmbərin (s) ailəsinin adlarını yaşadın. Əli, Mürtəza, Mustafa, Fatimə, Zəhra, Həsən, Hüseyn, Məhdi və Məhdiyyə kimi adları seçin. Elə bir ad seçin ki, övladınız onu eşidəndə və ya dilə gətirəndə özündə izzət və məhəbbət hiss etsin və ilahi bir nümunəni xatırlayaraq böyüsün.
Mənim də adım böyük və qürurverici bir şəxsiyyətə bağlıdır; elə bir şəxsiyyətə ki, hətta xristian alimləri və mütəfəkkirləri də onun qarşısında ehtiramla baş əyirlər.
Bəzi insanlar övladlarına qəribə və qeyri-adi adlar qoyur və düşünürlər ki, bu adlarla ona xüsusi status və nüfuz qazandıracaqlar.
Lakin həqiqi nüfuz və izzət dünyanın meydanının qəhrəmanlarının adlarındadır; tarixi, mənəviyyatı və insanlığı işıqlandıran insanların adlarındadır.
Övlad elə bir adla böyüməlidir ki, böyüdükdə soruşsun:
“Mənə qoyduğunuz bu ad kimin adıdır?”
Beləliklə cavab eşitsin:
“Bu ad elə bir şəxsin adıdır ki, onun “Nəhcül-bəlağə”si dünyada parlayır və onun xatirəsi bizim üçün fəxr mənbəyidir.”
Əhli-beytə (ə) yardım yalnız şüarlardan ibarət deyil.
Əhli-beytə (ə) yardım onların adı ilədir, Əhli-beyt (ə) məclisləri ilədir, onlara məhəbbət bəsləmək və onların ardınca getməklədir.
Buyurublar: “Əgər əliniz bizə çatmırsa, onu bizim dostlarımıza və tərəfdarlarımıza çatdırın.” Yəni əgər birbaşa İmama xidmət edə bilmirsinizsə, onun dostlarına, yoluna və məktəbinə yardım edin.
Əgər bu gün İmam Sadiq (ə) sağ olsaydı, istəyərdim ki, evimizə gəlsin, ona qulluq edim, ətrafında dolanım və onun söylədiyi hər bir sözə can-dildən “baş üstə” deyim.
Əgər bu gün İmam Zamanı (ə.f) görsəydik, nə qədər sevinərdik?
Həqiqi sevinc insanın öz həyatını İmamın varlığına və razılığına fəda etməsidir.
Buyurublar: “Əgər əliniz bizə çatmırsa, bizim dostlarımıza yardım edin.” İnsanın İmam Zamanın (ə.f) yolunda və haqqın cərgəsində olması üçün bundan böyük səadət ola bilərmi?
Biz istəyirik ki, Allahın lütfü ilə «مستشهدین بین یدیک» – sizin qarşınızda şəhid olanlardan, sizin yolunuzda və sizinlə birlikdə şəhadətə çatanlardan olaq.
Necə ki, Peyğəmbərin (s) yanında Bədr döyüşündə şəhid olan bir insan böyük fəxr sahibi idi. İnsanın İmam Zamanın (ə.f) yolunda canını fəda etməsindən və Allaha qovuşmasından daha böyük səadət nə ola bilər?
Rəyiniz